Đang đọc:

Chấp nhận hay từ chối lời mời làm việc? 5 nguyên tắc để lựa chọn đúng đắn

chap-nhan-hay-tu-choi-loi-moi-lam-viec chap-nhan-hay-tu-choi-loi-moi-lam-viec

Chấp nhận hay từ chối lời mời làm việc? 5 nguyên tắc để lựa chọn đúng đắn

bởi Quynh Cao trong mục Kỹ năng phỏng vấn, Thay đổi công việc

Nhà tuyển dụng gọi điện báo cho bạn tin vui: bạn đã được nhận vào làm việc. Giai đoạn khó khăn đã qua, phải không? Có lẽ không. Việc quyết định có nên nhận lời mời làm việc hay không có thể là một thử thách. Trong nền kinh tế khó khăn hoặc khi đang nóng lòng muốn nghỉ công việc hiện tại, bạn có thể bị thôi thúc muốn nhận bất kỳ lời mời làm việc nào. Nhưng trước khi nhận việc, bạn cần đánh giá tình hình thật kỹ lưỡng.

Các Chuyên Gia Nói Gì

Boris Groysberg, giảng viên quản trị kinh doanh tại Trường Kinh doanh Harvard và tác giả quyển Chasing Stars: The Myth of Talent and the Portability of Performance, phát biểu, “Hơn 40 năm qua, chúng ta đã chuyển từ nền kinh tế mà khi đó nếu bạn làm việc 30 năm thì được tặng đồng hồ vàng lúc về hưu, sang một nền kinh tế mang tính tương hỗ hơn.” Ông cho biết mọi người nhảy việc trung bình mỗi 3 đến 4 năm một lần, điều này có nghĩa khả năng đánh giá lời mời làm việc là một kỹ năng quan trọng đối với người lao động ngày nay. Tuy vậy, đa số lại không làm tốt việc này. “Người ta bỏ ra nhiều thời gian hơn để nghĩ về các khoản đầu tư hay thậm chí về nơi đi nghỉ mát,” John Lees, nhà định hướng sự nghiệp tại Anh và tác giả quyển How to Get a Job You’ll Love, cho biết.

Chắc chắn, quyết định có nên nhận lời mời làm việc hay không còn tùy vào mỗi người. Danny Ertel, cổ đông sáng lập của Công ty TNHH Vantage Partners chuyên tư vấn thương lượng tại Boston, và tác giả của The Point of the Deal: How to Negotiate When Yes is Not Enough, phát biểu rằng, “Cách bạn đánh giá một lời mời làm việc sẽ khác nhau nếu bạn đang tìm việc tại xưởng đóng gói hàng hóa thương mại điện tử, hay nếu bạn là một quản lý có thâm niên hơn 10 năm bị mất việc trong cuộc sát nhập công ty.” Dù đang ở đâu trên con đường sự nghiệp, bạn đều có thể làm theo những nguyên tắc sau để đảm bảo đưa ra quyết định đúng đắn.

1. Làm Rõ Lời Mời Trong Suốt Quá Trình Tuyển Dụng

Đừng nên đợi đến khi nhà tuyển dụng gọi điện thông báo đề nghị việc làm thì mới bắt đầu thảo luận chi tiết. “Tôi thường khuyến khích mọi người trình bày nguyện vọng của họ về công việc thật sớm trước thời điểm nhận được lời mời làm việc,” Ertel cho biết. Hãy thành thật khi trả lời các câu hỏi phỏng vấn như, “Bạn tìm kiếm điều gì ở vị trí công việc này?” Việc này làm tăng khả năng lời mời làm việc đáp ứng những kỳ vọng của bạn. Quyết định nhận việc hay không thường không chỉ đơn giản là chọn đồng ý hay không đồng ý, vì vậy hãy chuẩn bị thảo luận về lời mời làm việc như một cuộc thương lượng. Bạn không nên chấp nhận thứ chỉ có giá trị bề ngoài, dù là trong bối cảnh kinh tế khủng hoảng. “Nếu không đưa ra bất kỳ yêu cầu gì thì bạn đang bỏ lỡ một cơ hội,” Lees nói.

2. Tìm Hiểu Sâu Hơn

Bạn có thể tìm thấy nhiều điều về một công ty trước khi gửi hồ sơ ứng tuyển, nhưng một khi đã nhận được lời mời làm việc thì đây là lúc bạn cần nghiên cứu sâu hơn. Groysberg viết rằng, một trong những sai lầm lớn nhất mọi người thường mắc phải là không tìm hiểu đủ thông tin về công ty mình đang cân nhắc nhận việc. Hãy rà soát càng nhiều thông tin càng tốt về công ty, văn hóa công ty, và các đồng nghiệp tương lai. “Ngày nay dễ tìm thông tin hơn so với trước kia,” Ertel nói. Hãy tìm các nhân viên của công ty đó trên LinkedIn, xem họ nói gì về công việc của mình trên Twitter, Facebook, hoặc các mạng xã hội khác. Bạn cũng nên tìm hiểu mọi thứ có thể về triển vọng của công ty. Khi nền kinh tế đang không khả quan, bạn phải cân nhắc xem trong vài năm nữa công ty đó còn trụ được không. “Ngày nay trong bối cảnh các ngành công nghiệp đang biến đổi và những công ty rất thành công thì xuống dốc, bạn sẽ phạm sai lầm lớn nếu không nghiên cứu kỹ lưỡng về công ty tương lai của mình,” Groysberg phát biểu.

3. Hãy Thực Tế Về Những Cơ Hội Của Mình

Rủi thay, hầu hết những cuộc tìm việc không đi theo một quy trình cho phép bạn so sánh cùng lúc nhiều đề nghị công việc với nhau. Nhiều khả năng là bạn sẽ nhận được lời mời đầu tiên khi vẫn còn đang phỏng vấn hoặc vừa mới gửi hồ sơ ứng tuyển đến các nhà tuyển dụng khác. “Bạn không thể so với những khả năng trên lý thuyết, không có thật. Bạn cần phải thực tế về điều gì có thể xảy đến trong tương lai,” Lees nói. Hãy nhìn vào các đơn ứng tuyển của mình và đánh giá hợp lý xem cái nào có khả năng nhận được lời mời làm việc. Groysberg khuyên bạn so sánh đề nghị việc làm đang có trong tay với những điều bạn thật sự mong muốn trong bất kỳ công việc nào. Lees cho biết, “Đôi khi, đủ tốt là đã tốt rồi. Hãy bỏ đi ý nghĩ rằng ngoài kia có thể còn việc hoàn hảo hơn.” Lees nhận thấy đa số mọi người đều muốn có được phần lớn mọi thứ trên danh sách kỳ vọng của họ. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bạn có thể bằng lòng với ít hơn nếu vị trí đó cho bạn những thứ khác: một hồ sơ cá nhân nổi bật hơn, các kỹ năng mới, hoặc vào được công ty mà bạn muốn làm việc lâu dài.

4. Nếu Bạn Thật Sự Cần Công Việc Thì Sao?

Trong thị trường việc làm khó khăn, người ta dễ đánh giá quá cao một lời mời làm việc. Lees khuyên bạn nên thận trọng với “lăng kính màu hồng” mà bạn có thể đeo vào nếu đang thất nghiệp hoặc tìm việc đã lâu. Thay vì huyễn hoặc bản thân, hãy xem xét những lựa chọn khác như làm việc ngắn hạn, ví dụ 6 đến 9 tháng, trong lúc tìm việc ở nơi khác. Nếu việc đó không khả thi và bạn thật sự rất cần việc, hãy ý thức rõ những rủi ro. Groysberg cho rằng mọi người xem nhẹ cái giá phải trả khi nhảy việc: tác động đối với gia đình, các mối quan hệ khách hàng, và mạng lưới quan hệ xã hội cũng như triển vọng tương lai của bạn. Ertel khuyên, “Bạn cần nghĩ xem nhà tuyển dụng đang đầu tư ở bạn những gì, và việc bạn bỏ đi sẽ ảnh hưởng đến nó thế nào.” Lees khuyên rằng nhiều nhà tuyển dụng và chuyên viên tư vấn tìm việc tương lai sẽ xem thường chuyện nhảy việc thường xuyên.

5. Nếu Bạn Quyết Định Từ Chối

Từ chối lời mời làm việc có thể rất phức tạp. Bạn đã gửi hồ sơ ứng tuyển, tham gia nhiều vòng phỏng vấn, và nhà tuyển dụng rất có thể đã đinh ninh bạn muốn có công việc này. “Bạn sẽ không muốn công ty nghĩ bạn đùa giỡn với họ đâu,” Groysberg nói. Đừng lẳng lặng đợi đến phút cuối. Nếu giữa quá trình phỏng vấn bạn nhận ra có thể mình sẽ không nhận việc, hãy cho nhà tuyển dụng biết để họ tập trung vào các ứng viên tiềm năng hơn, và bạn có thể tiếp tục quá trình tìm việc của mình. Việc chứng tỏ với bản thân và người khác rằng bạn có thể có được công việc có thể rất hấp dẫn, nhưng làm vậy chỉ vì cái tôi của mình thì thật phí thời gian. Tuy nhiên, tiếp tục quá trình khi không chắc chắn thì không sao cả. Việc này không những giúp bạn tự do thương lượng mà còn có khả năng làm rõ lời mời làm việc.

Nếu bạn từ chối, hãy nhớ rằng nhiều người đã bỏ công sức để giúp bạn có được lời mời làm việc. Họ đã đầu tư thời gian và thậm chí có thể đã đảm bảo cho bạn. Đừng bao giờ ám chỉ rằng bạn từ chối là vì bản chất công việc hoặc vì lương bổng. Thay vào đó, hãy tập trung nói về những điều không phù hợp với bạn. Việc này sẽ giúp bạn không đánh mất những cơ hội trong tương lai. Ertel khuyên, “Bạn nên từ chối theo cách mà nếu sau này nhu cầu của công ty thay đổi, bạn sẽ có thể lại ứng tuyển vào.” Hãy nhớ rằng, tất cả những người bạn gặp trong quá trình phỏng vấn giờ trở thành người quen tương lai trong mạng lưới quan hệ của bạn. “Đừng bao giờ có thái độ chống đối đến mức không thể tạo quan hệ với công ty đó,” Lees khuyên.

Các Nguyên Tắc Cần Nhớ

Nên:

  • Tìm hiểu càng nhiều càng tốt về công ty, triển vọng và môi trường làm việc.
  • Làm rõ lời mời làm việc suốt quá trình ứng tuyển bằng cách cho biết những kỳ vọng và mong muốn của bạn về công việc.
  • Đánh giá hợp lý về những đề nghị của các lời mời khác.

Không nên:

  • Nhận công việc bạn không muốn làm trừ phi bất đắc dĩ.
  • Đánh giá quá cao một lời mời chỉ vì cảm thấy tuyệt vọng.
  • Ám chỉ rằng lời đề nghị chưa đủ tốt khi từ chối.

Tình Huống #1: Thành Thật Về Những Yêu Cầu Của Bạn

Khi Heather Goodman trở thành mẹ của cặp song sinh vào 2 năm trước, cô quyết định không làm công việc toàn thời gian của mình nữa. Thay vào đó, cô làm việc tự do cho vài trường đại học và các công ty tư nhân khác, chẳng hề muốn nhận lời mời làm việc nào ngay. Tuy vậy, khi tình cờ biết đến một vị trí đang cần người tại công ty cô đang làm tự do, cô cảm thấy phải ứng tuyển ngay. Cô thích công việc đó vô cùng, và cô xem Trưởng phòng Jill là một trong những cố vấn của mình. Jill giải thích rằng đó là công việc toàn thời gian, nhưng Heather muốn biết có sự linh động nào không. Heather kể, “Chị ấy khuyên tôi cứ tham gia ứng tuyển xem.” Nếu có cơ hội thảo luận về đề nghị làm việc, họ có thể tìm ra những lựa chọn phù hợp.

Trong một tuần từ khi Heather dự phỏng vấn, Jill gọi điện để thông báo một lời mời chưa chính thức, bảo rằng Nhân sự sẽ sớm gửi văn bản chính thức. “Khi đó tôi có yêu cầu là mình sẽ làm việc 80% thời gian thôi,” Heather cho biết. Đó chỉ là hình thức thôi vì Jill vốn biết ý muốn của cô. Heather nói, “Tôi đã nghĩ mình có vị thế thương lượng khá tốt,” xét rằng cô là ứng viên hàng đầu cho vị trí đó và cô vốn biết mình có thể đảm đương công việc. Jill đồng ý nói chuyện với Nhân sự, nhưng bộ phận này vẫn nhất quyết cô phải làm việc toàn thời gian và sẽ bắt đầu trong 5 tuần nữa.

Công việc đó chính xác là điều Heather muốn: đúng lĩnh vực của cô, có nhiều cơ hội tuyệt vời để phát triển và thăng tiến, và Heather đã thích môi trường làm việc nơi đó rồi. Dẫu vậy, cô vẫn chưa sẵn sàng làm việc toàn thời gian. Cô kể, “Tôi đã suy nghĩ nhiều trong năm sáu ngày.” Cô tìm đến những cố vấn và đồng nghiệp để xin ý kiến. “Đó là đề nghị việc làm đầu tiên tôi nhận được sau một thời gian dài, và nó thật hoàn hảo,” cô nói. Nhưng cô cảm thấy mình không thể nhận việc, rằng công việc không phù hợp với gia đình cô. “Thay vì xem đó là lời từ chối công việc, tôi xem như mình nhận việc làm mẹ cho các con gái của tôi,” cô bảo. Cô gọi cho Jill để chia sẻ quyết định của mình. Ngoài ra, cô còn viết thư cảm ơn đến tất cả mọi người trong buổi phỏng vấn, giải thích lý do cô không thể nhận việc và nhờ họ cân nhắc cô cho những vị trí khác trong tương lai. Heather không hối hận với quyết định của mình. Thật ra, Jill đã chia sẻ các kế hoạch của cô để xây dựng văn phòng công ty, và Heather rất hy vọng mình sẽ có cơ hội nhận một lời mời khác trong tương lai khi các yêu cầu của cô thay đổi.

Tình Huống #2: Từ Chối Lời Mời Không Phù Hợp

Isabel Soto, chuyên gia tư vấn việc làm tại New York, đã từ chối 2 lời mời làm việc trong năm rồi. Năm 2006, cô mở văn phòng tư vấn của riêng mình, nhưng đến 2008, đa số khách hàng lớn buộc phải ngưng hợp tác vì lý do kinh tế. Năm 2011, cô làm những việc không thường xuyên và biết mình cần một công việc ổn định. Công việc đầu tiên cô cân nhắc là Trưởng phòng Nhân sự tại một công ty ở Utah. Sau các buổi phỏng vấn ban đầu, cô cảm thấy công việc sẽ rất phù hợp ngoại trừ địa điểm của công ty. Tuy vậy, cô nhanh chóng đến gặp quản lý tuyển dụng, quản lý cấp cao tại công ty đó, người hiện đảm trách luôn vị trí cô ứng tuyển. “Đó là một trong những buổi phỏng vấn thẳng thắn nhất tôi từng tham gia,” cô nói. Quản lý tuyển dụng bảo rằng Isabel là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí này, nhưng trước khi đi tiếp, cô cần hiểu thêm về văn hóa công ty. Vị quản lý cho Isabel xem vài đoạn phim trên Youtube quay CEO của công ty, người thường xuất hiện trước toàn thể công ty trong trang phục hóa trang – một hoạt động nâng cao tinh thần làm việc nhân viên – và muốn các lãnh đạo cấp cao của ông cũng làm điều tương tự. “Mặc dù tôi rất cần việc, nhưng tôi biết mình không thể làm thế,” Isabel cho biết. Cô gọi điện cho nhà tuyển dụng để từ chối công việc và nói thật lý do. Cô giải thích rằng qua những gì cô xem trong các đoạn phim, cô nhận thấy mình không hợp với văn hóa công ty.

Vài tháng sau cô tham gia phỏng vấn một công việc khác: vị trí quản lý quan hệ lao động tại một trường đại học ở địa phương. Sau vài buổi phỏng vấn, quản lý tuyển dụng nói rằng cô được nhận vào làm việc. Một lần nữa, cô lại không chắc lắm. Công việc này có nhiều điểm tích cực: môi trường ít căng thẳng, nhiều quyền lợi tốt, và trường đại học là một nơi rất thân thiện với nhân viên. Tuy nhiên, chức danh là thế nhưng công việc lại thuộc cấp khá thấp, và Isabel ngại rằng sẽ không đủ thử thách với cô. “Một lần nữa, tôi nghĩ ‘Mình có điên chăng? Nếu không nhận việc này, liệu có tìm được công việc phù hợp?” cô kể. Nhưng cô vẫn từ chối. Cô nói, “Việc có lương và quyền lợi tốt thì rất tuyệt vời nhưng chắc chắn là tôi sẽ mất ngủ. Có quá nhiều yếu tố khiến tôi cứ phải băn khoăn.”

Trong cả hai trường hợp, cô đều thẳng thắn với nhà tuyển dụng lý do vì sao mình từ chối công việc. “Hồi ấy giống như hẹn hò vậy, tôi cứ lo mình sẽ làm tổn thương người khác,” cô chia sẻ. Tuy nhiên, họ đều cảm kích sự thẳng thắn của cô và cám ơn cô vì những lời chân thật. Cô tâm sự rằng từ chối công việc rất khó và là rủi ro đối với cô về mặt tài chính, nhưng cô cảm thấy mình cần phải làm vậy. “Trước đây, tôi không do dự khi đặt câu hỏi chính đáng hoặc đi tìm hiểu.” Trong khi đó, cô tìm được cho mình nhiều công việc tư vấn hơn cô dự tính và vẫn đang tiếp tục tìm việc. “Vào lúc đó, tôi nghĩ mình thật ngu ngốc khi từ chối bất kỳ công việc gì, nhưng giờ tôi vui là mình đã làm thế,” cô nói.

Amy Gallo

Theo UBrand

Quynh Cao

Bạn đang vội vàng thì đừng đem theo quá nhiều; Bạn cần nghỉ ngơi thì đừng nghĩ nhiều quá.

Yeah!
Cảm ơn bạn đã đăng ký, hệ thống sẽ gởi email thường xuyên cho bạn.

Tự tin chiến thắng
mọi cuộc phỏng vấn!

Thư viện câu hỏi phỏng vấn đa dạng với nội dung được góp ý bởi các chuyên gia nhân sự hàng đầu.

 

Gửi video trả lời phỏng vấn của bạn để nhận được những lời khuyên hữu ích
từ chuyên gia.

Hãy cài đặt ứng dụng ngay hôm nay!